कुमोद अधिकारी
विराटनगर । मोरङ रंगेली नगरपालिका–२ ववियार्विताकी महिलाले कृषि कर्ममा लाग्दा मनग्गे आम्दानी गर्न सकिन्छ भन्ने उदारण दिएकी छन् । ईश्वर एकिकृत कृषि फर्म संचालन गरेर माछा पालन व्यवसाय शुरु गरेकी दुर्गा कार्की पूर्वकै सफल किसान रुपमा चिनिन्छिन् ।
एकल महिला भएर पनि उनले गरेको मेहनत र परिश्रमका कारण सो व्यवसायबाट बार्षिक १५ देखी १८ लाख सम्म आम्दानी गर्न सफल भएकी छन् ।
२०४५ सालदेखि उनको परिवारले माछा पालन व्यवसाय शुरु गरेको हो । ११ विघा जग्गामा २७ वटा पोखरी खनेर माछा पालन व्यवसाय गर्दै आएकी उनले सवै पोखरीबाट वार्षिक ६० लाखभन्दा वढिको माछा विक्रि गर्दै आएकी छन् ।
अरु वालीको तुलनामा माछा पालन व्यवसायबाट वढि फाइदा हुने भएपनि विक्रिका लागि बजारको भने अभाव रहेको छ । माछा उत्पादन वढे पनि वजारीकरणको अभाव हुदा उचित मूल्य नपाएपछि माछा किसान मार्कामा परेको उनी बताउछिन् । वजारीकरण सहज नहुदा किसानको भन्दा माछा खरिद गर्ने व्यापारीलाई वढि फाइदा हुने गरेको गुनासो उनको छ ।
मोरङ जिल्लामा प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकिकरण परियोजना अन्तर्गत माछा जोन कार्यक्रम संचालन हुदै आएको छ । परियोजनाले नयाँ माछा किसानलाई फाइदा पुगेको भन्दै नयाँ पोखरी खन्न अनुदान दिदै आएको छ । नयाँ पोखरीमा अनुदान दिएजस्तै पोखरी मर्मत संभारमा पनि परियोजनाले अनुदान दिनुपर्ने कार्कीको भनाई छ । नयाँ पोखरी निर्माण गरेको तीनवर्ष भित्र त्यसलाई ममत संम्भार गर्नुपर्ने भएकाले कतिपय किसानले पोखरी मर्मत संभार गर्न नसकेको कार्कीको भनाइ छ ।
पोखरीमा माछाको भुरा हालेपछि सो माछा एकवर्षमा खान लायक हुन्छ । उनको पोखरीको एउटा माछा ८ देखी १० केजी सम्म उत्पादन हुने गरेको छ । मोरङमा रहेका माछा हयाचरीले समयमा माछाको भुरा दिन नसक्दा सिराहाबाट यहाँका किसानहरले माछाका भुरा ल्याउने गरेका छन् ।
माछा पालन व्यवसाय सहज भएपनि माछाको दानाको मूल्य महंगो भएकाले सोचेजस्तो आम्दानी हुन नसकेको भन्दै उनले सरकारले दानामा पनि अनुदान दिन सके किसानलाई फाइदा पुग्ने बताइन् । किसान अभियान्ताको रुपमा परिचित कार्कीलाई सफल किसानको रुपमा नेपाल सरकार तथा विभिन्न संघसंस्थाहरुले सम्मान तथा पुरस्कार समेत प्रदान गरेका छन् । उनले गरेको माछापालन व्यवसाय देखेर अन्य किसानले समेत माछापालन गर्दै राम्रै आम्दानी लिन थालेका छन् ।
