धिरेन्द्रकुमार चौधरी
रामधुनी । यतिबेला किसानलाई धान खेत रोपाइको चटारो परेको छ । अत्यन्त प्रचण्ड गर्मीमा किसान खेती रोपाइमा ब्यस्त रहेका छन् । जेठ महिनाको अन्तिम देखि असार, साउन महिनासम्म किसान धान खेतमा ब्यस्त हुन्छन् । शुरुमा बिउ धानको ब्याड लगाउछन् । बिउको २० दिन वा एक महिना भएपछि खेत तयारी गर्न लाग्छन् ।
खेत तयारी गर्न पानी लगाउने, खनजोत गर्ने, आलि बनाउने काम पुरुषले गर्दै आएका छन् भने महिलाले धान रोपाइको काम गर्छन् । कतै कतै पुरुषले समेत रोपाइको काम गर्ने गर्छन् । किसानले आधुनिक मेसिन पावर टिलार, ट्रयाक्टर, रोटाभेटरबाट खेत जोत्ने गर्छन् ।
कृषि क्षेत्रमा काम गर्ने मजदुरको अभाव रहेको किसानहरु बताउछन् । अहिले शहर बजारमा बस्ने ब्यक्तिले भात खानकै लागि गाउतिर खेत किनेका हुन्छन् । उनीहरुले खेत स्थानीय भाषा बटिया तथा आफुले आधा बाली पाउनेगरी कृषि मजदुरलाइ खेती गर्न दिएका हुन्छन् । कृषि क्षेत्रमा अभाबै अभाब र समस्या देखिएकोले थौरै जग्गामा किसानले खेती गर्ने गरेको पाइन्छ । खेतीमा मलखाद, सिचाइ, कृषि श्रमिक अभाव र लागतजस्तो मुल्य नपाउनु बिभिन्न कारण रहेकोले कृषकले थौरै खेती गर्ने गर्छन् ।
पहिले पहिले तराइमा थारु समुदायका महिलाहरूले खेत रोप्दा लोक सांस्कृतिक गित गुन्जने गर्दथ्यो अहिले गित हराउने अबस्थामा रहेको छ ।
महिलाहरू खेत रोप्नमा सहयोगी भाबना निर्बाह गर्दै आएका छन् । एकले अर्काको खेतमा रोपाइका लागि सघाएर श्रम साटासाट गर्ने चलन रहेको छ । यसले गर्दा खेत रोपाइमा सामुहिक भावनाको समेत बिकास भएको पाइन्छ ।
यस बर्ष जेठ देखिनै शुरु असारसम्म भारी बर्षा भएको र अहिले प्रचण्ड गर्मीका कारण किसानले बर्षाको पानीबाट गरिने खेती बाझै रहेको बताएका छ्न । सुनसरी मोरङमा नहरको पानीले किसानहरु खेती गर्ने गर्छन् । जङ्गल छेउमा पानीको मुहान रहेकोले मुहानकै पानीले किसान खेतमा सिचाइ गर्छन् । केहि ठाउमा बोर्डिङ बाट पानी तानी भूूमिगत सिचाइको आधारमा कृषकहरू खेती गर्दै आएका छन् ।
खेती किसानी काम निकै जोखिम रहेको रामधुनी–९ का रतनदिप चौधरी बताउछन् । समयमा कडा श्रम गर्नुपर्छ, आलि बनाउदा खेतमा सर्प समेत देखिने भएकोले होसियार पूर्वक काम गर्नुपर्छ । घाम पानी नभनी खेतमा काम गर्नु पर्ने उनको धारणा रहेको छ ।
